KOLONOSKOPİ NEDİR?

Kolonoskopi Kimlere Ne Zaman Gereklidir?
Kolonoskopiye hazırlık nasıl olmalıdır?
İşlem nasıl yapılır?
Kolonoskopi sırasında tedavi edici işlemler yapılabilir mi?
İşlemin riskleri var mıdır?
İşlem sonrası neler hissedersiniz?

Kolonoskopi, kalın barsağın endoskop denilen bükülebilir bir aletle incelenmesidir. Kolonoskopun kalınlığı 8-9mm kadardır. Aletle makattan girildikten sonra kalın barsağın tamamı ile ince barsağın son kısmı incelenebilecek, gerekirse ağrısız bir şekilde küçük doku örnekleri alabilecektir. Günümüz teknolojisi ile barsak sistemini en iyi değerlendiren yöntem endoskopi yöntemidir.

Normal kolon bulguları

Kolonoskopi Kimlere Ne Zaman Gereklidir?

1- Asemptomatik ( şikayeti olmayan ) 50 yaş ve üzerindeki herkese
2- Dışkıda gizli kan saptandığında
3- Baryumlu kolon grafilerinde dolma defekti veya daralma olanlar
4- Kolon kanseri ve/veya polip öyküsü olanlar
5- Nedeni açıklanamayan kansızlığı olanlar
6- 1. dereceden akrabalarında veya ailelerinde birden fazla kolon kanseri olan kişiler
7- Ailesinde rahim, yumurtalık, meme gibi kanseri olanlar
8- İnflamatuar barsak hastalığı olanlar (sol kolon tutulumu olanlara 10 yılda bir, tüm kolon tutulumu olanlara 7 yılda bir) yapılmalıdır.

Kolonoskopiye hazırlık nasıl olmalıdır?

İyi bir inceleme için kalın barsak boş olmalıdır. Bu amaçla işlemden önceki gün kahvaltı ve öğle yemeği dışında hiç bir katı gıda yenmemeli, sadece sıvı gıda tüketilmelidir. Ayrıca doktorunuzun size verdiği hazırlık formundaki anlatılanlara dikkatlice uymalısınız.

İşlem nasıl yapılır?

İşlem günü randevu saatinden yarım saat önce endoskopi ünitesine gelmelisiniz Eğer daha önce yapılmış tetkikleriniz varsa yanınızda getiriniz. Eğer daha önce kalp kapak ameliyatı ve kalp zarı iltihabı geçirmişseniz veya ilaç alerjiniz varsa doktorunuza ve/veya hemşirenize bilgi veriniz.
Kolonoskopi işlemi sırasında sol omzunuzun üzerine yan yatıp alttaki bacağınızı düz uzatmalı, üstteki bacağınızı kendinize doğru çekmelisiniz. Bu pozisyon işlemin kolay olmasını sağlayacaktır.
İşlemden önce damar yolunuz açılacak ve işlem sırasında hafif rahatlatıcı ve ağrı kesici etkisi olan ilaç verilebilecektir. Öncelikle doktorunuz göz ve parmak ile anüs muayenesi yapacak sonra kolonoskopu anüsten geçirip kalın barsağa doğru ilerletecektir. İşlem sırasında karın içi basınç artışından ve verilen havadan dolayı hafif bir karın ağrısı ve şişkinlik duyabilirsiniz. Verilen hava nedeniyle şişkinliğiniz olduğundan dolayı bu gazı çıkarmaktan çekinmeyiniz. Tüm işlem barsak temizliğinizin durumuna göre 15 dakika ile 1 saat arasında sürecektir.

Kolonoskopi sırasında tedavi edici işlemler yapılabilir mi?

İşlem sırasında polip saptandığında polipektomi denilen işlemle polip ağrısız bir şekilde endoskopik olarak çıkarılabilmektedir. Böylece ilerde oluşabilecek kanser riski ortadan kaldırılmış olunmaktadır.

Saplı polipler ve polipten gelişmiş kanser

Saplı polipin çıkarılması

İşlemin riskleri var mıdır?

İşlem sırasında risk çok düşük olup %0.1-0.3 arasında değişen oranda barsakta delinme ve kanama olabilir. Bu tür bir risk daha çok poliplerin çıkarılması sırasında olabilir.

İşlem sonrası neler hissedersiniz?

İşlem sırasında sakinleştirici ilaç verildiğinden dikkatiniz ve refleksleriniz bozulacağından evinize bir yakınınız aracılığıyla gitmeli, 8 saat boyunca araba kullanmamalı ve dikkat gerektiren bir iş yapmamalısınız. İşlemde verilen hava nedeniyle bir süre karın şişliği ve gaz hissedebilirsiniz.

Dr. Tülin Kendir
Gastroenreroloji Uzmanı